Województwo zachodniopomorskie Województwo pomorskie warminsko-mazurskie Województwo podlaskie Województwo lubuskie Województwo wielkopolskie kujawsko-pomorskie Województwo mazowieckie Województwo lodzkie Województwo lubelskie Województwo dolnośląskie Województwo opolskie Województwo świętokrzyskie Województwo śląskie Województwo małopolskie Województwo podkarpackie

Jednostka Centralna KSOW - www.ksow.gov.pl

English 
baner

Dochody rolnicze - zmiany i zróżnicowanie w krajach UE

Opracowania Komisji Europejskiej nt. sytuacji dochodowej (1) w sektorze rolnym dowodzą, że w ostatnich latach (tj. 2000-2009) w UE jako całości dochody rolnicze wzrosły średniorocznie o 0,6%. Chociaż sytuacja dochodowa gospodarstw rolnych generalnie wykazuje tendencje wzrostowe, to należy podkreślić, że jest bardzo niejednorodna. Różnice poziomu dochodów wynikają przede wszystkim z:

  • Regionu i członkostwa w UE – w krajach UE-15, a szczególnie w Europie Północnej dochód utrzymuje się na dużo wyższym poziomie niż  w krajach UE-12 (ze względu na inną strukturę wielkości gospodarstw i lepsze plony oraz całkowity poziom gospodarki), jednakże w okresie poakcesyjnym zauważa się stopniowe zbliżanie poziomów dochodów pomiędzy tymi grupami państw. Należy zwrócić uwagę na następujące dane: w krajach „starej piętnastki” dochód wzrósł o 30% w latach 1993-2007 i spadł o 17% w latach 2007-2009, podczas gdy w krajach „dwunastki” pomiędzy rokiem 2000 a 2009 zanotowano wzrost o 67%.

Rys. 1 Dochody gospodarstw rolnych w krajach UE-25 w latach 2004-2006 w cenach bieżących (wskaźnik dochodu netto w przelipczeniu na zatrudnionego)

Rys. 2 Zróżnicowanie dochodów gospodarstw rolnych pomiędzy krajami UE oraz wewnątrz krajów w 2006 r. (Wskaźnik liczony jako wartość dodana netto w przeliczeniu na zatrudnionego)

Objaśnienia: linie pionowe oznaczają zakres procentowy od 9 do 95, żółte prostokąty oznaczają zakres procentowy od 25 do 75, linia pozioma – oznacza medianę, znak + oznacza średnią

Żródło: DG AGRI EU FADN

  • Typu gospodarstwa - zarówno ze względu na wielkość jaki i rodzaj produkcji - w całej UE gospodarstwa produkujące trzodę chlewną oraz drób, a następnie gospodarstwa mleczarskie osiągają najwyższe dochody, natomiast uprawy polowe i hodowla bydła charakteryzują się niższymi dochodami

Rys. 3 Dochody gospodarstw rolnych w UE- 25 wg ich wielkości ekonomicznej. Średnia w latach 2004-2006 (wskaźnik dochodu netto na zatrudnionego, w euro).

  • Indywidualnych czynników na poziomie gospodarstw

Jednocześnie dochody rolnicze cechuje wysoka wahliwość, co jest szczególnie widoczne podczas analizy na poziomie gospodarstw. Dochody gospodarstw rolnych odbiegają od średniej (z trzech poprzedzających lat) o co najmniej 30% w ponad połowie gospodarstw. Przyczyną tego zjawiska jest zmienność cen i plonów, a stopień wahliwości jest zróżnicowany ze względu na typ gospodarstwa i jego wielkość jak również zmienia się w czasie. Niestabilność dochodów, a zwłaszcza spadki dochodów są dotkliwe przede wszystkim dla małych gospodarstw, gdyż nawet obiektywnie niewielka zmiana istotnie oddziaływuje na ogólnie niski poziom dochodów.

Rys. 4 Rozkład gospodarstw wg zmienności dochodów (spadków i przyrostów) w krajach UE-15 w latach 1998-2006. Dochód netto na gospodarstwo w cenach bieżących, w euro (bez danych dla Włoch w latach 2003-2005).

Warto zauważyć, że stratom dochodów w części gospodarstw jednocześnie towarzyszą wzrosty dochodów w innych gospodarstwach. W większości sektorów udział gospodarstw z pozytywnymi zmianami dochodów jest wyższy niż tych z analogicznie negatywnymi. Jedynie w zakresie upraw polowych udział gospodarstw ze stratami widocznie przewyższa udział tych drugich.

Rys. 5 Udział gospodarstw doswiadczających zmian dochodów powyzej 30% (dane skumulowane z lat 1998-2006 w podziale na typ produkcji).

Polska należy do grupy krajów UE (także Włochy, Hiszpania, Grecja), dla których szacuje się największą liczbę gospodarstw doświadczających spadków dochodów powyżej 30%. Wg danych za lata 1998-2006 wynosiła ona ok. 90 000. Z drugiej strony ta liczba stanowi jedynie ok. 6% wszystkich gospodarstw w Polsce, biorąc pod uwagę statystykę gospodarstw powyżej 1 ha powierzchni użytków.

Rys. 6 Liczba gospodarstw ze spoadkiem dochodu wiecej niż 30% w krajach UE (dane średnie za lata 1998-2006, dochód na zatrudnionego w cenach bieżących euro) 

 


(1) Developments in the income situation of the EU agricultural sector, EUROPEAN COMMISSION DIRECTORATE-GENERAL FOR AGRICULTURE AND RURAL DEVELOPMENT, Brussels, December 2010 oraz Income variability and potential cost of income insurance for EU, Brussels 2009

Portale regionalne
mapa
 
logo Unia Europejska
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich:
Europa inwestująca w obszary wiejskie
logo PROW
logo
   |    copyright KSOW 2009